Nga Amichai Stein:
Në Great Hall of the People në Pekin, gjithçka duket perfekte: flamuj të kuq të rreshtuar, duartrokitje të sinkronizuara dhe disiplinë absolute. Por pas kësaj fasade të rregullt, po zhvillohet një tërmet politik që ndryshon themelet e pushtetit në Kinë. Që nga viti 2012, kur Xi Jinping mori drejtimin e vendit, imazhi i propagandës ka qenë i qartë: Kina e pathyeshme, në ngritje të pandalshme. Por realiteti i brendshëm tregon një panoramë kaotike.
Moment kyç që tronditi botën ishte tetori 2022, gjatë Kongresit të 20-të të Partisë Komuniste. Ish-presidenti Hu Jintao u largua fizikisht nga salla përpara kamerave, një sinjal i qartë se epoka e gardës së vjetër kishte marrë fund. Kjo skenë vizuale tregoi se Xi po konsolidonte pushtetin e tij personal dhe se çdo strukturë tradicionale e Partisë do të spastrohej sipas rregullave të tij.
Më pas filluan zhdukjet misterioze të figurave të shquara politike dhe diplomatike. Ministri i Jashtëm, Qin Gang, i cili kishte marrëdhënie të afërta personale me Xi-t, u zhduk papritur në korrik 2023 dhe u shpjegua vetëm me “arsye shëndetësore”. Më vonë, ai u shkarkua zyrtarisht, ndërsa spekulimet për jetën private dhe ndikimin e tij politik mbushën median ndërkombëtare. Ky rast tregoi se as afërsia personale nuk mbron më askënd nga pasojat e pushtetit absolut të Xi-t.
Zhdukjet nuk ishin vetëm diplomatike. Në ushtri, situata është dramatike. Ministri i Mbrojtjes Li Shangfu, me mandatin më të shkurtër në historinë kineze, u rrëzua për akuza korrupsioni. Pasuesi i tij, Dong Jun, u përball me hetime të ngjashme. Figura të nivelit më të lartë si Zhang Youxia, zëvendëskryetar i Komisionit Qendror Ushtarak, u vendosën “nën hetim” – një eufemizëm që në praktikë është hapi i parë i spastrimit politik. Kjo tregon qartë se as elita ushtarake nuk është e paprekshme, pavarësisht se kontrollon arsenalin bërthamor dhe operacionet strategjike.
Analistët e ndajnë këtë fenomen në dy mënyra: njëra perspektivë e sheh Xi-n si një lider paranojak, i cili nuk i beson askujt dhe i shikon të gjithë si kërcënim, ndërsa një tjetër sugjeron se kjo është një shfaqje vetëbesimi ekstrem. Sipas këtij interpretimi, Xi ndihet kaq i sigurt në kontrollin e tij, sa mund të trajtojë elitën ushtarake si pjesë të shkëmbyeshme të një makinerie që ai mund ta “përshtasë” sipas nevojave strategjike.
Në total, gjatë viteve të tij në pushtet, rreth 200 mijë individë janë spastruar nga sistemi, duke përdorur eufemizmat e zakonshme të korrupsionit, shkeljeve disiplinore dhe “klikeve të rrezikshme” si justifikim për përjashtim. Kjo tregon se, në Kinën e Xi, as afërsia me pushtetin nuk është mbrojtje, dhe lojaliteti është kusht i përhershëm për mbijetesë politike.
Në aspektin ushtarak, pastrimi i strukturës komandante mund të rrisë besnikërinë politike, por dobëson kompetencën dhe kohezionin operacional të ushtrisë. Një strukturë e tillë është problematike për çdo operacion të madh, përfshirë një potencial pushtim të Tajvanit. Analistët amerikanë dhe tajvanezë parashikojnë se vitet 2027-2028 mund të jenë afatet ku Kina mund të konsiderojë veprime ushtarake, por nuk ka konsensus se kjo do të ndodhë shpejt. Sipas ekspertëve si Ian Johnson, Kina po zgjedh të presë, ndërkohë që ndërton kapacitetet e saj ushtarake dhe përfiton nga dobësia e brendshme politike të Tajvanit.
Ky spastrim masiv ka krijuar një sistem që duket stabil nga jashtë, por i brishtë nga brenda. Xi ka hequr kufizimet e mandatit dhe nuk ka pasardhës të qartë, duke krijuar një centralizim të pushtetit të paimagjinueshëm që nga koha e Mao-s. Kjo strukturë e bën shtetin jashtëzakonisht të varur nga një njeri i vetëm, duke e lënë vendin të cenueshëm në rast të ndonjë emergjence ose ndryshimi të papritur.
Për momentin, Kina e Xi Jinping-ut duket e pathyeshme, me duartrokitje të sinkronizuara dhe fasadë disipline. Por karriget bosh në sallën e madhe janë një paralajmërim: në Kinën e Xi, linja mes pushtetit absolut dhe rrëzimit total është më e shkurtër se kurrë, dhe spastrimet politike janë një fakt i përhershëm i jetës së elitës kineze.
Kina po kalon një transformim të thellë në ADN-në e saj politike. Xi po konsolidon pushtetin absolut, duke centralizuar çdo strukturë dhe duke krijuar një sistem që duket i qetë për syrin e jashtëm, por që mbart pasiguri të thellë për të ardhmen e vendit dhe për ekuilibrin global. /TheJerusalemPost